EXTRA-EDU
WIE ZIJN WIJ?
De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
en haar publiekswerking EDUCATEAM
De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
20 000 kunstwerken, verspreid over diverse sites
De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België zijn één van de grote wetenschappelijke federale instellingen van het land. De prestigieuze verzamelingen bestaat uit schilderijen en beeldhouwwerken gaande van de XIVde tot de XXIste eeuw waaronder werken van de Vlaamse Primitieven, van Bruegel, Rubens, Rodin, Ensor, Gauguin, Henry Moore, Delvaux, Magritte, Dali, Broodthaers... De ongeveer twintigduizend werken die in het Museum bewaard worden, bieden een overzicht van de kunst uit onze contreien van de Middeleeuwen tot vandaag.
De Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, het paradepaardje van de Belgische culturele instellingen omvatten het Museum voor Oude Kunst, het Museum voor Moderne Kunst, het Wiertz Museum, het Meunier Museum en het nieuwe Musée Magritte museum.
Tijdelijke tentoonstellingen
De KMSKB voeren ook een beleid van tijdelijke tentoonstellingen op regelmatige basis. Zij diepen op hun beurt de meesterlijke collecties verder uit.
EDUCATEAM
De educatieve dienst van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België is ontstaan in juni 2007, als een samensmelting van de Service éducatif et culturel en de Educatieve Dienst van de Koninklijke Musea. Zij omvat een reservatiecel, evenals een team van programmacoördinatoren en gidsen.
Deze eengemaakte, tweetalige educatieve dienst
  • opent de prestigieuze verzamelingen en tijdelijke tentoonstellingen van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten op een leerrijke, interactieve, speelse of creatieve manier met de nadruk op 'cultuur een recht voor iedereen.
  • organiseert tal van activiteiten, aangepast aan het niveau, de noden en de taal van elke bezoeker en elke doelgroep. Het hele jaar door kunnen jong en oud, individuele bezoekers en families, schoolgroepen, volwassenen en jongerenverenigingen deelnemen aan rondleidingen, ateliers, wandelvoordrachten, stages, lezingen of evenementen.
    KMSKB
    Musée Magritte Museum
  • ijvert om een verhoogde, duurzame cultuurparticipatie teweeg te brengen bij minderheidsgroepen. In het centrum van Brussel en in het hart van het Europa van vandaag maken onze Musea plaats voor het multiculturele karakter en de diversiteit van zijn publiek. Educateam biedt, onder de noemer van Museum op Maat, educatieve programma's aan voor al wie om allerlei redenen weinig of niet vertrouwd is met schone kunsten of met musea: mensen met een laag inkomen, immigranten, thuisloze jongeren, daklozen, mensen met een lagere opleiding (Sesam), mentaal gehandicapten, psychiatrische patiënten (Komeet), blinden en slechtzienden (Equinox), doven en slechthorenden (gebarentaal)...
  • streeft naar een ruimere aanpak van museale kunsteducatie en wil
    • de dialoog met het publiek bevorderen evenals het interactieve karakter van zijn activiteiten benadrukken
    • het museum tot een plaats van publieksparticipatie en creatie omvormen en creëerde ondermeer in samenwerking met Art Basics for Children een creatief-experimenteel en multifunctioneel atelier, bestaande uit verschillende mobiele modules, met een selectie inspirerende boeken (in vier talen), aangepast spel-, beeld-, en geluidsmateriaal en thematische koffers
    • niet alleen kennis over kunst meegeven, maar ook de mogelijkheid tot verdere vorming van de toeschouwer als mens bewerkstelligen (zie tekst als bijlage)
    • dat de activiteiten in het museum in de huiskamer, op school of elders kunnen worden voorbereid of verdergezet. Het ontwikkelde hiertoe ondermeer pedagogische koffertjes die buiten het museum kunnen gebruikt worden en een site www. extra-edu.be met een ruim aanbod aan leerpakketten, interactieve en creatieve spelletjes.
Contacteer ons
Educateam
Koninkljke Musea voor Schone Kunsten van België
Museumstraat 9
1000 Brussel
00 32 (0)2 508 33 33
reservation@fine-arts-museum.be
info@fine-arts-museum.be
Algemeen Directeur
Michel Draguet
Verantwoordelijke Publiekswerking
Isabelle Vanhoonacker
Diensthoofd Educateam
Myriam Dom
Educateam:
Kathleen Adriaensen, Murielle Alpen, Christine Ayoub, Géraldine Barbery, Emmanuelle Chantraine, Véronique Danneels, Françoise Dechamps, Vincent Delbushaye, Chloé Despax, Myriam Dom, Halima El Ouardi, Marie-Suzanne Gilleman, Anne de Grand Ry, Rachid Kadddouri, Marianne Knop, Rosemarie Michel, Serge Nuñez Tolin, Marleen Piryns, Anne Querinjean, Laurence Ryckaert, Michèle Rossignol, Julie Stouffs, Jean-Philippe Theyskens, Maddy Thienpont, Véronique Vandamme, Caroline Van Meerbeek.
Het museum als een leerplek.
Een museum is een plaats waar de gemeenschap de objecten bij elkaar brengt, bewaart en zonodig restaureert die de moeite waard geacht worden om te laten bekijken door de generaties die komen na diegenen die die objecten geproduceerd hebben. Om een goed beeld te hebben van wat er schuilt in deze kunstplek worden deze objecten ook bestudeerd. Deze wetenschap wordt vertaald voor het publiek zodat diegenen die niet vertrouwd zijn met het vroegere gebruik en betekenis van deze objecten, in staat gesteld worden enigszins te begrijpen waar het over gaat. Dit is wat men doorgaans verstaat onder 'museumeducatie'. Als die objecten kunst genoemd worden, is er ook sprake van kunsteducatie, maar dan in enge zin, d.w.z. de educatieve dienst speelt de kennis die in het museum is over zijn collectie door aan zijn publiek op een didactische wijze.
Men kan die kunsteducatie ook ruimer zien. In mijn parafrase van de ICOM-definitie van wat een museum zou moeten zijn vindt men ook de geschiedenis weer van de functies die aan het museum toevertrouwd worden: eerst zorgvuldig collectioneren, nadien grondig bestuderen en, vrij recent, de educatie van het publiek. Deze geschiedenis toont ook de evolutie van de belangrijkheid van deze functie. Het is pas sinds kort dat ten volle aandacht besteed wordt aan de educatie. Te lang is het beperkt gebleven tot, enerzijds, plezierige ateliers voor kinderen waarin de grote meesters nageverfd konden worden en, anderzijds, tot rondleidingen van gidsen waarbij de ene al boeiender is dan de andere.
De nieuwe aanpak van EDUCATEAM naar aanleiding van het Magritte museum, beschouw ik als een teken van de verdere evolutie naar de verruiming van de museale kunsteducatie.
Men zou de historisch gegroeide hiërarchie ook op haar kop kunnen zetten en vertrekken van het publiek.
Het is pas sinds kort dat ten volle aandacht besteed wordt aan educatie. Welke kunst wil het publiek leren kennen? Met welke werken willen de scholen de leerlingen in aanraking laten komen, zonder het aanrakingsverbod te overtreden? Welke werken passen binnen een vormingsaanbod van organisaties voor volwasseneneducatie? zijn dan de vragen. Onder leiding van de educatieve dienst kunnen dan de conservatoren aan de slag, bijgestaan door de onderzoekers.
'De nieuwe aanpak van Educateam naar aanleiding van de oprichting van het Magritte museum, beschouw ik als een stap in de verruiming van museale kunsteducatie. (...) Die ruimere visie behelst de kennis over het kunstbegrip en concrete kunstwerken, aangevuld met de mogelijkheid tot verdere vorming van de toeschouwer als mens. Educateam gaat in die richting.
Deze democratische kijk is niet ingegeven door een cultuurpolitieke overtuiging van 'kunst voor allen'. Wel vanuit de materialistische overtuiging dat musea databanken zijn die maar zin hebben wanneer die gegevens ook in het lichaam van de mens vertoeven. Waarbij de regel geldt dat een museumstuk des te belangrijker is naarmate het meer plaats inneemt in het handelende lichaam van zoveel mogelijk mensen. De mens zelf is hier de eindbeslisser, niet het instituut of de overheid die het bestuurt. Zo niet was het toch cultuurpolitiek.
Het Magritte museum is hier een prachtig voorbeeld van. Ceci n'est pas un musée Magritte. Zo ja dan zaten we enkel in de enge betekenis van kunsteducatie. Magritte is niet zo maar Magritte. Hij is het boegbeeld van het surrealisme. En het surrealisme is niet slechts een stroming tussen de andere. Het oeuvre van Magritte vormt het museum van de in vraagstelling van de menselijke rationaliteit, van de erkenning van de schemerzones tussen rationaliteit en irrationaliteit. Wie heeft WO I ontketend: het verstand of de domheid of de verstandige domheid? Het is tevens het museum van de intrede van het onbewuste in het bewuste. Het bevat monumenten van de mensheid die niet baas is in eigen huis, die zichzelf niet kan vatten. Het is ook het museum van de onmogelijkheid van het laten samenvallen van de twee fundamentele tekensystemen van de mens, nl. woord en beeld. Het is allicht nog het museum van zoveel meer. Het is een boeiende uitdaging voor Educateam om deze interpretatieve goudmijn te helpen ontginnen.'
Prof. Dr. Willem Elias
Vakgroep Sociaal en culturele Agogiek
Vrije Universiteit Brussel